Rainbow table

Wat is een rainbow table?

Een rainbow table is een vooraf berekende tabel die hackers gebruiken om versleutelde wachtwoorden te kraken. In zo'n tabel staan miljoenen wachtwoorden gekoppeld aan hun bijbehorende hashwaarde. Een hash is een reeks tekens die ontstaat wanneer een wachtwoord door een wiskundige functie wordt gehaald. Met een rainbow table kan een aanvaller razendsnel een gestolen hash terugvertalen naar het originele wachtwoord, zonder elke mogelijkheid opnieuw te hoeven berekenen.

Hoe werkt een rainbow table?

Wanneer je een wachtwoord aanmaakt, slaat een website dit meestal niet als platte tekst op. In plaats daarvan wordt het wachtwoord omgezet naar een hash. Bij een aanval probeert een hacker deze hash terug te rekenen naar het echte wachtwoord. Alles opnieuw berekenen kost veel tijd en rekenkracht. Een rainbow table lost dit op door de rekenwerk vooraf te doen en de resultaten slim op te slaan.

De tabel gebruikt zogenoemde reductiefuncties en ketens van hashes. Hierdoor hoeft niet elke waarde apart te worden opgeslagen, maar alleen het begin en het eind van een keten. Dat scheelt enorm veel opslagruimte en maakt het kraken sneller.

Voorbeeld van een rainbow table-aanval

Stel dat een hacker een database met gehashte wachtwoorden buitmaakt. In plaats van elk wachtwoord te raden, vergelijkt hij de gestolen hashes met de waarden in zijn rainbow table.

Wachtwoord	Hashwaarde (voorbeeld)
welkom123	e10adc3949ba59ab...
zomer2024	d8578edf8458ce06...

Vindt de hacker een overeenkomst, dan weet hij direct welk wachtwoord bij die hash hoort. Zwakke en veelgebruikte wachtwoorden staan bijna altijd al in zo'n tabel en zijn dus binnen seconden gekraakt.

Waarom is bescherming tegen rainbow tables belangrijk?

Rainbow tables vormen een groot risico voor organisaties die wachtwoorden opslaan. Als je wachtwoorden slecht beveiligt, kan één datalek leiden tot duizenden gekraakte accounts. Gelukkig is er een effectieve verdediging: salting. Hierbij voeg je aan elk wachtwoord een unieke, willekeurige waarde toe voordat het wordt gehasht. Daardoor werkt een vooraf berekende tabel niet meer.

"Gebruik altijd een unieke salt per gebruiker in combinatie met een trage hashfunctie zoals bcrypt of Argon2. Zo maak je rainbow tables volledig waardeloos, ook als je hele database gestolen wordt."

Arno - Directeur van Cyber Cloud

Naast salting helpen ook deze maatregelen om je goed te beschermen:

Gebruik moderne, trage hashfuncties zoals bcrypt, scrypt of Argon2
Verplicht sterke, unieke wachtwoorden en stimuleer een wachtwoordmanager
Schakel multifactorauthenticatie in als extra beveiligingslaag

Wil je weten of jouw systemen echt bestand zijn tegen dit soort aanvallen? Tijdens een pentest onderzoeken onze specialisten hoe goed je wachtwoordbeveiliging in de praktijk stand houdt.

Samenvatting en vervolgstap

Een rainbow table is een vooraf berekende tabel waarmee hackers gehashte wachtwoorden snel kunnen kraken. Zonder goede bescherming zoals salting en moderne hashfuncties loop je een reëel risico op datalekken. Door de juiste maatregelen te nemen maak je deze aanval nagenoeg onmogelijk.

Wil je laten controleren hoe veilig jouw wachtwoordopslag en systemen zijn? Onze specialisten van Cyber Cloud staan voor je klaar met een grondige black box pentest.